en بررسی موقعیت سوراخ اپیکال و چانه ای نسبت به اپکس آناتومیک در پره‌مولر‌های مندیبل توسط توموگرافی پرتو مخروطی اندودنتیکس Endodontics مقاله پژوهشي Research Paper <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="color: rgb(0, 0, 153);">مقدمه:</span></strong> آگاهی از آناتومی داخلی دندان و سوراخ اپیکال و سوراخ چانه ای به &shy;عنوان پیش&shy;نیازی اساسی قبل از انجام درمان&shy;های جراحی و غیرجراحی کانال ریشه محسوب می&shy;شود. هدف این مطالعه بررسی فاصله و موقعیت سوراخ &nbsp;اپیکال و چانه ای نسبت به اپکس آناتومیک در دندان های پره مولر فک پایین می باشد .</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="color: rgb(0, 0, 153);">مواد و روش ها:</span></strong> در این مطالعه مقطعی،دندان&shy; های پره&shy; مولر مندیبل در <span dir="LTR">CBCT</span> ۲۴۰ بیمار با حداقل سنی ۲۰ سال ارزیابی شدند. موقعیت و فاصله سوراخ اپیکال و چانه ای نسبت به اپکس پره&shy; مولرهای مندیبل مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات بدست آمده هم در دو گروه و هم در دو طرف مندیبل با هم مقایسه و توسط تست های <span dir="LTR">ANOVA, Chi-Square </span>&nbsp;و <span dir="LTR">&nbsp;T-Test</span> تحلیل شدند.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="color: rgb(0, 0, 153);">یافته ها:</span></strong> در کوادرانت راست، میانگین فاصله سوراخ اپیکال تا اپکس آناتومیک در پره &shy;مولرهای اول به طور معنی&shy; داری بیشتر از پره&shy; مولر دوم بود (</span>0.02<span style="font-family:tahoma;">=<span dir="LTR">p</span>). اختلاف معنی&shy; داری بین میانگین فواصل سوراخ اپیکال تا اپکس آناتومیک در موقعیت&shy; های مختلف سوراخ اپیکال در دو کوادرانت دیده شد. هر دو سمت، سوراخ چانه ای به پره&shy; مولر دوم نزدیک&shy;تر بود. در بررسی محل سوراخ چانه ای &nbsp;نسبت به اپکس پره &shy;مولرها، هیچ اختلاف معناداری در دو جنس و دو سمت فک دیده نشد.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="color: rgb(0, 0, 153);">نتیجه گیری:</span></strong> احتمال خروج لترالی کانال ها در دندان های پره مولر فک پایین استفاده از وسایل کمکی مثل اپکس لوکیتور مفید می باشد.با توجه به محل های متفاوت قرارگرفتن سوراخ چانه ای، در جراحی های پری اپیکال در ناحیه پره مولر های مندیبل به خصوص پره مولر دوم ، توجه به محل سوراخ چانه ای &nbsp;ضروری می باشد.</span></span></p> <span style="font-family: tahoma;"><span style="color: rgb(0, 0, 128);"><strong>Introduction:</strong></span> Knowledge of the internal anatomy of the tooth, apical foramen (AF) and mental foramen (MF) is considered a basic prerequisite before root canal surgical and non-surgical treatments. The aim this study is evaluation the distance and situation of AF & MF to anatomic apex of mandibular&nbsp; premolar<span dir="RTL">.</span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family: tahoma;"><span style="color: rgb(0, 0, 128);"><strong>Materials & Methods:</strong></span> In this cross-sectional study, CBCT images of mandibular premolars from 240 patients with a minimum age of 20 years were evaluated. The location and distance of the MF and AF from the anatomical apex in mandibular premolars were investigated. The information was compared in both genders and both sides of mandible, and analyzed using ANOVA, Chi-Square and T-Test.<br> <span style="color: rgb(0, 0, 128);"><strong>Results:</strong></span> In the right quadrant, the mean distance from AF to the anatomic apex in the first premolars was higher than the second ones (p=0.02). There was a significant difference among the mean distances from AF to the anatomic apex in various positions of the AF in both quadrants. The MF was closer to the second premolars in both sides (p<0.00). No significant difference was observed between two genders &nbsp;and two sides of the jaw.<br> <span style="color: rgb(0, 0, 128);"><strong>Conclusion: </strong></span>possibility of lateral extrusion of canals in the mandibular premolars , the use of the auxiliary devices such as apex locator is useful. According to different place of MF,it&rsquo;s necessary to pay attention to this position during the periapical surgeries in the mandibular premolars, specially in second premolar.</span></div> سوراخ اپیکال, توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی, پره مولر, درمان کانال ریشه Apical foramen, Cone-beam computed tomography, Premolar, Root canal therapy 27 36 http://cjdr.ir/browse.php?a_code=A-10-297-1&slc_lang=en&sid=1 Azadeh Harandi آزاده هرندی azadeh.harandi@yahoo.com 100319475328460015339 100319475328460015339 No , Dental Materials Research Center, Health Research Institute, Department of Endodontics, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،مرکز تحقیقات مواد دندانی، پژوهشکده سلامت، گروه اندودنتیکس، دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران. Ehsan Moudi احسان موعودی E.MOUDI@mubabol.ac.ir 100319475328460015340 100319475328460015340 No , Oral Health Research Center, Health Research Institute, Department of Oral & Maxillofacial Radiology, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،مرکز تحقیقات سلامت دهان، پژوهشکده سلامت، گروه رادیولوژی دهان،فک وصورت، دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران. Hemmat Gholinia همت قلی نیا h-gholinia@yahoo.com 100319475328460015341 100319475328460015341 No , Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران. Mehdi Akbarnezhad مهدی اکبرنژاد Mehdi_ Akbarnezhad@yahoo.com 100319475328460015342 100319475328460015342 Yes ,Student Research Committee, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران.