en ارزیابی تغییرات مورفومتریک سینوس فرونتال در تصایر توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی از سینوس پارانازال رادیولوژی دهان، فک و صورت Oral & Maxillofacial Radiology مقاله پژوهشي Research Paper <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="color:#000080;"><strong>مقدمه:</strong></span> سینوس فرونتال تغییرپذیرترین بخش سینوس های پارانازال از لحاظ تقارن ،ویژگی های آناتومیکی و درجه تکامل است . هدف از این مطالعه ارزیابی تغییرات مورفومتریک سینوس فرونتال در تصاویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی می باشد<span dir="LTR">.</span><span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <span style="color:#000080;"><strong>مواد و روش ها:</strong></span> در این مطالعه مقطعی ،تعداد۲۰۰ تصویر <span dir="LTR">CBCT</span> از نظر تغییرات آناتومیک مانند وجود سینوس فرونتال، تقارن سینوس، گسترش لترالی سینوس نسبت به سقف استخوان اوربیت ، کنگره دار بودن، وجود سپتوم و نوع آن مورد بررسی قرار گرفتند<span dir="LTR">.</span><span style="font-size:12.0pt;"></span><br> همچنین به منظور&nbsp; داشتن یک معیار دقیق برای تعیین مکان رسس فرونتال در پلن کرونال ،ما کریستاگالی را به سه قسمت مساوی قدامی، میانی و خلفی تقسیم کردیم و رابطه بین آنها از نظر تست های آماری<span dir="LTR"> t-test </span>و <span dir="LTR">Chi-square test&nbsp; </span>و<span dir="LTR">ANOVA </span>&nbsp;مورد بررسی قرار گرفت و<span dir="LTR"> P_ value<0.05&nbsp;</span>معنادار تلقی شد<span dir="LTR">.</span><br> <span style="color:#000080;"><strong>یافته ها :</strong></span>از ۲۰۰مورد ۱۱۳نفر مرد و ۸۷نفر زن ،با میانگین سنی ۱۸-۸۸سال&nbsp; بودند . نتایج نشان داد که در همه ی موارد سینوس فرونتال دو طرفه و۱۱۳مورد (۵۷%) ازموارد متقارن هستند. گسترش لترالی سینوس فرونتال&nbsp; نسبت به سقف اوربیت با جنسیت رابطه معناداری داشت بطوریکه در یک سوم خارجی، فراوانی کمتری در زنان نسبت به مردان مشاهده شد <span dir="LTR">(P<0.001)</span>. شایعترین محل رسس فرونتال در یک سوم خلفی کریستاگالی (۸۵مورد ۴۳%) با اختلاف معناداری بود<span dir="LTR">(P=0.012) </span>.<br> <span style="color:#000080;"><strong>نتیجه گیری :</strong></span> در این مطالعه ،سینوس های&nbsp; فرونتال نسبتا متقارن بودند و استفاده از نشانگر آناتومیک کریستاگالی در تصاویر چند بعدی، یک روش عملی برای تشخیص سریع محل فرونتال رسس در پلن کرونال نبود</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000080;"><strong>Introduction:</strong></span> The frontal sinus is the most variable part of the paranasal sinuses in terms of symmetry, anatomical features and degree of development. The aim of this study was to assess the morphometric changes of the frontal sinus in cone-beam computed tomography (CBCT) images. <span dir="RTL"></span><br> <span style="color:#000080;"><strong>Materials & Methods:</strong></span> In this cross-sectional study, 200 CBCT images were examined for anatomical variations such as the presence of frontal sinus, sinus symmetry, lateral frontal sinus extension (LFSE) to orbital roof, scalloping, septum and type of septum. Moreover, Crista Galli (CG) was divided into three equal segments of anterior, middle and posterior in order to have a precise criterion for determining the location of the frontal recess in coronal plane. The data were analyzed using ANOVA with T-test and Chi-square at significant level of P<0.05.<span dir="RTL"></span><br> <span style="color:#000080;"><strong>Results:</strong> </span>Of 200 cases, 113 and 87 ones were male and female with the mean age of 18‒88 years. The results showed that frontal sinus was bilateral in all cases and symmetric in 113(57%) cases. The LFSE to orbital roof had a significant relationship with gender, so that at the external one-third, the LFSE was less frequent in women than men (P <0.001). The most frequent location of the frontal recess was in the posterior one-third of CG (85 (43%)) with significant difference (P=0.012).<br> <span style="color:#000080;"><strong>Conclusion:</strong></span> In this study, frontal sinuses were rather symmetric, and the use of the anatomical CG marker in multiplanar (MPR) images was not feasible method for rapid detection of the frontal recess location in coronal plane.<span dir="RTL"></span></div> سینوس فرونتال , تنوعات آناتومیکی , توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی Frontal sinus, Anatomic variations, Cone- beam computed tomography 35 41 http://cjdr.ir/browse.php?a_code=A-10-364-1&slc_lang=en&sid=1 Kosar Shakeri کوثر شاکری k.shakeri.1372@gmail.com 100319475328460014443 100319475328460014443 No ,Student Research Committee, Babol University of Medical Sciences, Babol,IR Iran. ،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران. Farida Abesi فریدا عابسی faridaabesi@yahoo.com 100319475328460014444 100319475328460014444 Yes ,Dental Materials Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol,IR Iran. ،مرکز تحقیقات مواد دندانی،پژوهشکده سلامت،دانشگاه علوم پزشکی بابل ،بابل،ایران. sina haghanifar سینا حقانی فر dr.haghanifar@yahoo.com 100319475328460014445 100319475328460014445 No ,Oral Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،مرکز تحقیقات سلامت و بهداشت دهان،پزوهشکده سلامت،دانشگاه علوم پزشکی بابل،بابل،ایران. Soraya Khafri ثریا خفری khafri@yahoo.com 100319475328460014446 100319475328460014446 No ,Dental Materials Research Center, Health research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, IR Iran. ،مرکز تحقیقات مواد دندانی،پژوهشکده سلامت،دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل ، ایران.